Ο Χρήστος Μπέης είναι μαθητής του IB2 και αναπτύσσει στο σχολείο του την πρώτη χρονιά μηδενικού ανθρακικού αποτυπώματος, ως έργο πρότυπο στην Ελλάδα και παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές μαθητών.
Παράλληλα με τις μαθητικές του υποχρεώσεις, κατά την προηγούμενη σχολική χρονιά συμμετείχε σε ερευνητικό πρόγραμμα του πανεπιστημίου Αθηνών για την ανάπτυξη των ψηφιακών διδύμων και την χρήση της τεχνητής νοημοσύνης προς την ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής.
Με μια σειρά σύντομης αρθρογραφίας του μας αναλύει με αφοπλιστική απλότητα το κεφάλαιο «Βιωσιμότητα».
_
Η γη έχει την δυνατότητα να απορροφά το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) που εκλύειη ίδια, αλλά σε βάθος χιλιάδων ετών. Για τον άνθρωπο, που ζει με βάση δεκαετίες και γενιές, αλλά και την ποιότητα της ζωής του, αυτός ο ρυθμός είναι πολύ αργός για να έχει σημασία.
Οι ανθρωπογενείς ρύποι, αυτοί δηλαδή που σχετίζονται με την παρουσία του ανθρώπου στην γη, δεν επηρεάζουν ουσιαστικά τον φυσικό κύκλο του άνθρακα που εκτείνεται σε βάθος χιλιετιών, αλλά έχουν άμεση και μεγάλη ποιοτική επίδραση στη ζωή των ανθρώπινων γενεών.
Για εμάς, η μονάδα μέτρησης είναι τα έτη ζωής. Όμως, όσοι ρύποι συσσωρεύονται κάθε έτος δεν «μηδενίζουν» την 1η Ιανουαρίου, αλλά συνεχίζουν να προστίθενται επηρεάζοντας την ποιότητα των ετών που ακολουθούν. Δυστυχώς, αυτός ο μετρητής δεν μηδενίζει στις 31 Δεκεμβρίου.
Δεδομένου ότι η γη δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τους ανθρωπογενείς ρύπους στην δική μας χρονική κλίμακα, είναι σκόπιμο να κατανοούμε την επίπτωση τους σε έτη ζωής.
Η γη έχει συγκεκριμένη δυνατότητα να απορροφά ρύπους κάθε χρόνο. Όμως οι δικές μας εκπομπές CO2 είναι «πολύ περισσότερες». Η ισορροπία (η «Βιωσιμότητα») επέρχεται όταν σε έναν χρόνο (1 Ιανουαρίου – 31 Δεκεμβρίου), εκπέμπουμε μόνο όσα μπορεί η γη να απορροφήσει την ίδια περίοδο. Αν εξαντλήσουμε αυτή τη δυνατότητα νωρίτερα, τότε αυξάνουμε το CO2 στην ατμόσφαιρα και το πρόβλημα μεγαλώνει χρόνο με τον χρόνο. Αυτό ακριβώς επιφέρει την κλιματική αλλαγή.
Το 2025, η «ημέρα υπέρβασης» ήρθε στις 25 Ιουλίου: δηλαδή μέχρι τότε είχαμε ήδη εκπέμψει όλο το CO2 που η γη μπορεί να απορροφήσει για ολόκληρο το έτος. Αυτός είναι ο πραγματικός δείκτης Βιωσιμότητας, που καθορίζει το βιοτικό μας επίπεδο.Ως εκ τούτου, όλα όσα εκπέμπουμε μετά από αυτή την ημερομηνία συσσωρεύονται στην ατμόσφαιρα. Όσο πράττουμε το ίδιο κάθε χρόνο, τόσο επιδεινώνουμε το έλλειμα και το βιοτικό μας επίπεδο.
Πριν 5 χρόνια (το 2020) η ημερομηνία υπέρβασης ήταν στις 22 Αυγούστου, ενώ από το 1971 και μετά ακολουθεί την ίδια πορεία επιδείνωσης.
Στην Ελλάδα, οι μεγάλες πυρκαγιές των τελευταίων 5 ετών μείωσαν τη δυνατότητα απορρόφησης της φύσης, φέρνοντας την «ημέρα υπέρβασης» ακόμα νωρίτερα – στις 23 Μαΐου 2025!
Αειφόρος ανάπτυξη σημαίνει να καλύπτουμε τις ανάγκες του σήμερα χωρίς να στερούμε από τις μελλοντικές γενιές τη δυνατότητα να καλύψουν τις δικές τους. Αδιαμφισβήτητα, σε αυτό είμαστε όλοι υπεύθυνοι.
Οι επιχειρήσεις παράγουν προϊόντα και υπηρεσίες για να ικανοποιούν τις δικές μας καταναλωτικές ανάγκες και συνήθειες. Ακόμα κι αν γίνουν «ουδέτερες» στην παραγωγή τους, το αποτύπωμα παραμένει, γιατί τελικά μεταφέρεται σε εμάς.
Για παράδειγμα, η όποια Shell είναι ήδη στην διαδικασία μείωσης του ανθρακικού αποτυπώματος από την εξόρυξη, διύλιση, μεταφορά, αποθήκευση και διανομή των ορυκτών καυσίμων. Το βαθύ ανθρακικό αποτύπωμα του καυσίμου όμως δεν ανήκει στην Shell αλλά εν τέλει στον καταναλωτή καθώς το όχημα του θα το χρησιμοποιήσει και η εξάτμιση του θα εκπέμψει το CO2. Ο καταναλωτής πληρώνει μάλιστα για να το αποκτήσει!
Το ερώτημα λοιπόν είναι: ποιος ευθύνεται για την υπέρβαση στις 25 Ιουλίου 2025 και, κυριότερα, πώς μπορούμε να την πάμε έστω μια μέρα αργότερα το 2026 ?
Αν ο χρόνος είναι το «κλειδί» για να καταλάβουμε το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής, τότε η «πόρτα» που ανοίγει είναι η εκπαίδευση. Μέσα από την παιδεία μπορούμε να καλλιεργήσουμε τη σωστή συνείδηση, ώστε οι πολίτες να συμμετέχουν ενεργά στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Αυτό γίνεται μέσα από τις καθημερινές τους επιλογές, με στόχο να προστατεύσουν και να βελτιώσουν την ποιότητα της ζωής τους, κατανοώντας ξεκάθαρα ποιος είναι ο σκοπός και ποια η επίδραση της δικής τους συμβολής.
